Εκτύπωση

Πόνος στον Αυχένα, τον Ώμο και το Χέρι

 

1. Γιατί βάζουμε όλα τα ανωτέρω στο ίδιο κεφάλαιο ?

Γιατί ο αυχένας, δηλαδή η αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης , μαζί με την άρθρωση του ώμου, την άρθρωση του αγκώνα και την πηχεοκαρπική άρθρωση (την άρθρωση του καρπού), είναι ένα λειτουργικό σύνολο. Η αυχενική μοίρα είναι το ανώτερο τμήμα της σπονδυλικής στήλης και περιλαμβάνει επτά σπονδύλους. (Πιο κάτω είναι η θωρακική μοίρα με δώδεκα σπονδύλους και ακόμη πιο κάτω είναι η οσφυική μοίρα με πέντε σπονδύλους. Πιο κάτω είναι το ιερό οστό και ο κόκκυγας).

↑ Επιστροφή στη Λίστα ↑

2. ΤΙ ΘΑ ΠΕΙ «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ» ?

Θα πει ότι συνεργάζονται μαζί για να κάνουν μία δουλειά και συγκεκριμένα για να επιτελούν κινήσεις. Για να πιάσω το ποτήρι από το τραπέζι και να το φέρω στο στόμα για να πιω νερό, είναι μια εξαιρετικά πολύπλοκη διαδικασία. Πρώτα παίρνω την απόφαση σε κάποια περιοχή του εγκεφάλου που βρίσκεται στο μέτωπο, στον «προμετωπιαίο φλοιό». Μετά δίνεται εντολή σε μια άλλη περιοχή με εξειδίκευση στην κίνηση, στον κινητικό φλοιό. Μετά η εντολή, υπό μορφή ηλεκτρικού ρεύματος(μετακίνησης ιόντων), μεταφέρεται με νεύρα (νευρικές ίνες) μέσα στον νωτιαίο μυελό, στον αυχένα. Από εκεί αναλαμβάνουν άλλα νεύρα (νευρικές ίνες) που βγαίνουν από τον νωτιαίο μυελό με την μορφή ριζών. Λέγονται ρίζες γιατί μοιάζουν να ξεφυτρώνουν από τον νωτιαίο μυελό και μετά ενώνονται σε πιο χοντρά «καλώδια» σχηματίζοντας νεύρα, αρχικά χοντρά (όπως ο κορμός ενός δέντρου) και μετά λεπτότερα, (όπως τα κλαδιά στο δέντρο). Τα τελικά κλαδιά (κινητικά νεύρα) καταλήγουν σε μύες στον ώμο, στο βραχίονα (μπράτσο), στο αντιβράχιο (το τμήμα ανάμεσα στον αγκώνα και στον καρπό) και στην άκρα χείρα (παλάμη). Σε κάθε ένα μυ θα δώσουν ειδική εντολή. Άλλοι μύες θα συσπαστούν λίγο, άλλοι περισσότερο, άλλοι θα βάλλουν λίγη δύναμη, άλλοι μύες λίγη. Κάποιοι θα πάρουν εντολή να χαλαρώσουν γιατί αν συσπαστούν και αυτοί ταυτόχρονα θα εμποδιστεί η κίνηση. Αυτό λέγεται αναστολή των «ανταγωνιστών» μυών. Όλα αυτά πρέπει να γίνουν όμορφα και με αρμονία γιατί αλλιώς η κίνηση θα μοιάζει «σπαστική». Ένα πλήθος από ειδικά κέντρα, όπως η παρεγκεφαλίδα και τα βασικά γάγγλια, αναλαμβάνουν αυτήν την δουλειά. Βλέπουμε λοιπόν ότι για να γίνει μία «απλή» κίνηση, να πάρω το ποτήρι, πρέπει να συνεργαστούν ένα σωρό πράγματα από κόκκαλα και συνδέσμους μέχρι νεύρα και μύες. Όλα αυτά μαζί, συνεργάζονται για ένα σκοπό, τη κίνηση. Είναι ένα «λειτουργικό σύνολο».

↑ Επιστροφή στη Λίστα ↑

3. ΠΟΙΕΣ ΔΟΜΕΣ ΤΟΥ ΑΥΧΕΝΑ ΠΟΝΑΝΕ ? ΠΟΤΕ ΑΝΗΣΥΧΩ ?

Αυτή είναι μια καλή ερώτηση που προσπαθεί να απαντήσει πάντα ο γιατρός όταν έχει μπροστά του έναν άρρωστο με πόνο στον αυχένα. . Το πρόβλημα είναι ότι ο αυχένας (το πίσω μέρος του λαιμού) και ο τράχηλος (το μπροστινό μέρος του λαιμού) είναι μια δομή με μεγάλη κινητικότητα στα τρία επίπεδα και στηρίζει μια βαρειά δομή όπως το κεφάλι. Περιέχει πλήθος αγγείων και νεύρων καθώς από εκεί περνάνε νεύρα προς το κεφάλι και το χέρι. Όλα αυτά στηρίζονται από επτά κοκκαλάκια (σπονδύλους) πού είναι το ένα πάνω στο άλλο και μάλιστα όχι σε ευθεία γραμμή αλλά σε καμπύλη (αυχενικό κύρτωμα). Είναι αναμενόμενο, το σύνολο αυτό, να είναι μία ευπαθής δομή δεδομένων και των πολύωρων και άβολων στάσεων που αναγκάζεται να παίρνει ο σύγχρονος άνθρωπος, με την καθιστική ζωή και την πολύωρη οδήγηση καθημερινά.
Για να μην μακρυγορώ θα παραθέσω μερικά διαγνωστικά «κλειδιά».
1)Ο χρόνιος πόνος στον αυχένα συνήθως προέρχεται από τρεις διαφορετικούς ιστούς.
Τα οστά (οστικός πόνος). Μαζί βάζουμε τον αρθρικό πόνο (πόνο στις αρθρώσεις) και τον συνδεσμικό πόνο (πόνο στους συνδέσμους, που είναι δομές ελαστικές που κρατάνε δεμένα τα οστά μεταξύ τους).
Τους μύες, που κινούν τα οστά. Οι μύες αυτοί είναι δεμένοι (εκφύονται και καταφύονται) και στο κρανίο και σε άλλα οστα όπως πλευρές, ωμοπλάτη, κλείδα, βραχιόνιο οστό.
Τα νεύρα, κυρίως νευρικές ρίζες.
2)Συνήθως πονάει ένα από τα τρία. Σπανιότερα δύο, και ακόμα πιο σπάνια και τα τρία.
3)Σε νέους και μεσήλικες, ο πιο συνηθισμένος ιστός που πονάει είναι οι μύες (ένας ή περισσότεροι).
4)Σε ηλικιωμένους πονάνε κυρίως οστά. Δευτερευόντως μύες και νεύρα.
5)Ο πόνος στις νευρικές ρίζες του αυχένα προκαλεί πόνο ή μουδιάσματα ή μηρμηγκιάσματα στα χέρια που μπορεί να φτάνουν μέχρι τα δάχτυλα του χεριού. Συνήθως τα ενοχλήματα είναι από το ένα χέρι. Σπάνια είναι και από τα δύο χέρια και ίσης έντασης πόνος και από τις δύο πλευρές. Είναι απίθανο να πιέζονται δύο ρίζες, συμμετρικά και εξ ίσου.
6)Οξύς, απότομος, ξαφνικός πόνος στον αυχένα ή στον τράχηλο (λαιμό), είναι ύποπτος και χρήζει άμεσης ιατρικής διερεύνησης από παθολόγο και καρδιολόγο. Μπορεί να μην είναι τίποτε σοβαρό, μπορεί όμως και να είναι κάτι πολύ σοβαρό, από έμφραγμα μυοκαρδίου μέχρι διαχωριστικό ανεύρυσμα καρωτίδας. Γενικά οξύς πόνος στον θώρακα, τράχηλο ή κοιλιά, θέλει επείγουσα εξέταση από παθολόγο αρχικά, και εάν αυτός κρίνει, και από άλλη ειδικότητα.
7)Πόνος στον αυχένα με μουδιάσματα ή ελάττωση της δύναμης στα χέρια ή και τα πόδια, απαιτεί επείγουσα νευρολογική εξέταση. Το ίδιο ισχύει εάν συνυπάρχει δυσκολία κινήσεων του λαιμού και πυρετός, ή σύγχιση (να μοιάζει «μπερδεμένος» ο ασθενής) ή να έχει υπνηλία. Όλα αυτά απαιτούν προσεκτική νευρολογική εκτίμηση.
8)Παρατηρούμε πως «εκλύεται» ο πόνος, εάν παράγεται ή επιδεινώνεται με κάποια κίνηση ή στάση του σώματος. Η κίνηση αυτή μπορεί να είναι ενεργητική και παθητική. Ενεργητική κίνηση είναι αυτή που κάνει μόνος του ο άρρωστος. Μας λέει, «όταν στρίβω δεξιά το κεφάλι μου, πονάω». Το επιβεβαιώνουμε. Παθητική κίνηση είναι να πιάσουμε εμείς το κεφάλι και να το στρίψουμε να δούμε αν πονάει, εάν έχει περιορισμό της κινητικότητας κ.ά ενώ οι μύες είναι σε χάλαση.
9)Πόνος στις ενεργητικές κινήσεις είναι συνήθως πόνος που σχετίζεται με την μυική σύσπαση και κίνηση ενώ πόνος που εκλύεται σε παθητικές κινήσεις είναι πιο πιθανό να έχει σχέση με την άρθρωση ή με ερεθισμό ρίζας.
10)Βλέπουμε την τοπική ευαισθησία, δηλ. ποιος ιστός πονάει όταν τον πιέζουμε. Εδώ είναι σημαντική η γνώση της ανατομίας. Εάν δούμε προσεκτικά τι πονάει και οριοθετήσουμε τις πιο επώδυνες στην πίεση περιοχές , έχουμε ένα καλό δείκτη και διαγνωστικά και θεραπευτικά. Μπορούμε δηλαδή να ξέρουμε με αρκετή ακρίβεια την έκταση της πάσχουσαςς περιοχής (π.χ πιοι μύες πονάνε ακριβώς και πόσο ευαίσθητος είναι ο καθένας) αλλά και την πρόοδο της θεραπείας. Π.χ ελαττώθηκε η ευαισθησία? Σε ποιους μύες ελαττώθηκε? Κλπ

↑ Επιστροφή στη Λίστα ↑

4. ΟΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΧΡΗΣΙΜΕΥΟΥΝ ΣΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΥΧΕΝΑΛΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΑ ?

Χρησιμεύουν από την μία και αποπροσανατολίζουν από την άλλη. Είπαμε ότι ο αυχένας και ο τράχηλος είναι ένα μεγάλο κουβάρι που λίγοι βγάζουν άκρη. Εμπλέκονται πολλές ειδικότητες και κανείς δεν τα ξέρει όλα. Αποτέλεσμα είναι και οι γιατροί να έρχονται συχνά σε αμηχανία και να μην μπορούν να ερμηνεύσουν τα συμπτώματα του ασθενή. Και ένας γιατρός σε αμηχανία τι κάνει? Αρπάζεται από τα εργαστηριακά ευρήματα . Κάνει μια απλή ακτινογραφία αυχένα, προφίλ και κατά μέτωπο, και βλέπει «οστεόφυτα» και «άλατα» στους αυχενικούς σπονδύλους. Νάτος ο εγκληματίας, αναφωνεί. Αυτός ευθύνεται για τα δεινά σου! Καθώς μάλιστα τα οστεόφυτα μπορεί να είναι ευμεγέθη και εντυπωσιακά, αν και παντελώς αθώα κλινικά, είναι εύκολη η ενοχοποίησή τους. Βρέθηκαν στον τόπο του εγκλήματος και δεν τα γλυτώνει τίποτα!
Η αξονική και η μαγνητική τομογραφία επίσης συχνά αποπροσανατολίζουν τον μη ειδικό. Πολλοί άνθρωποι έχουν ασυμπτωματικές δισκοκήλες που δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα καθώς δεν ενοχλούν νευρικές ρίζες. Παρά ταύτα τους αποδίδονται συμπτώματα, κυρίως πόνοι στα χέρια αλλά καμιά φορά και αυχεναλγίες, ενώ άλλες είναι οι αιτίες του πόνου.
Γενικά θα λέγαμε ότι τα εργαστηριακά ευρήματα πρέπει να αξιολογούνται μόνον σε συνάρτηση με τα κλινικά δεδομένα και όχι ανεξάρτητα από αυτά. Οποιος νομίζει ότι θα κάνει «μια μαγνητική» για να δει «τι συμβαίνει», έχει μεγάλο λάθος και μπορεί να οδηγηθεί σε καθυστέρηση της διάγνωσης ή σε εσφαλμένη θεραπεία.

↑ Επιστροφή στη Λίστα ↑

5. Ο ΠΟΝΟΣ ΣΤΟΝ ΩΜΟ ΠΟΥ ΩΦΕΙΛΕΤΑΙ ΣΥΝΗΘΩΣ ? Ο ΠΟΝΟΣ ΣΤΟΝ ΑΓΚΩΝΑ ?

Κατ' αρχήν πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι είναι πόνος στον πόνο και όχι αντανακλαστικός πόνος από κάπου αλλού, π.χ τον αυχένα ή τον θώρακα ή την καρδιά ή το βραχιόνιο πλέγμα κλπ.
Ένας αρκετα απλός τρόπος για να το διαπιστώσουνε είναι εάν ο πόνος έχει σχέση με την κίνηση της άρθρωσης του ώμου και εάν υπάρχει ευαισθησία των δομών του ώμου ή γύρο από αυτόν.
Η πιο συχνές αιτίες για έντονο πόνο στον ώμο είναι φλεγμονές και μικροτραυματισμοί περιαρθρικά. Συνήθως είναι μικροτραυματισμοί μυών ή τενόντων γύρο από την άρθρωση του ώμου που οφείλονται σε υπερδραστηριότητα και υπερχρήση πέραν των ορίων αντοχής των δομών αυτών (overuse syndromes). Επισημένουμε και πάλι ότι είναι οι «συχνότερες αιτίες» καθώς υπάρχει πλήθος άλλων αιτιών που προκαλούν πόνο στον ώμο και τον αγκώνα, καλοήθεις αλλά και κακοήθεις.
Η χρόνια κακή στάση του σώματος επίσης ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό.
Ο σύγχρονος άνθρωπος το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας το περνάει καθισμένος σε ένα άβολο, χαμηλό γραφείο με μια μάλλον ψηλή καρέκλα για το γραφείο αυτό, γράφοντας μισοκαμπουριασμάνος σε χαρτιά ή σε υπολογιστή. Ο κορμός του είναι σε μόνιμη κυφωτική στάση, με πρόσθια κλίση των ώμων (κάνει τους ώμους του προς τα εμπρός) και ταυτόχρονη υπερέκταση της αυχενικής μοίρας. (Κάνει το κεφάλι προς τα πίσω για να «ισοφαρίσει» την κυφωτική στάση).
Οι σπόνδυλοι και οι σύνδεσμοι κακοποιούνται λόγω της πολύωρης κακοτοποθέτησής τους. Οι μύες της ράχεως και των ώμων (τραπεζοειδής, ρομβοειδείς, πλατύς ραχιαίος, ανελκτήρας της ωμοπλάτης, υπερακάνθιος , υπακάνθιος) είναι σε μόνιμη παθολογική διάταση ενώ οι μύες του πρόσθιου θωρακικού τοιχώματος (μείζων και ελάσσων θωρακικός, στερνοκλειδομαστοειδής, σκαληνοί, κορακοβραχιόνιος) είναι σε μόνιμη παθολογική βράχυνση.
Το βράδυ, μπροστά στην τηλεόραση, ο ίδιος άνθρωπος χωμένος σε ένα καναπέ έχει μία αντίστοιχη παθολογική στάση.
Ο πόνος στον αγκώνα επίσης έχει σαν πολύ συχνό του αίτιο ένα σύνδρομο υπερχρήσεως, την «επικονδυλίτιδα» ή «αγκώνα των τενιστών» (tennis elbow).
Παρατηρήθηκε αρχικά σε παίκτες του τέννις, εξ ού και η ονομασία. Οφείλεται σε επαναλαμβανόμενες κινήσεις έκτασης του καρπού τις οποίες κάνουν συνεχώς οι τεννίστες. Φυσικά αφορά μόνο το χέρι που κρατάει την ρακέτα. Το ίδιο ακριβώς πρόβλημα, αλλά και στα δύο χέρια, παρατηρήθηκε και σε ανθρώπους που χρησιμοποιούν πολύ υπολογιστή. Εάν γράφουν συνεχώς στο πληκτρολόγιο, χρησιμοποιούν και τα δύο χέρια με αποτέλεσμα να κανουν απικονδυλίτιδα άμφοτερόπλευρα. Εάν δεν γράφουν αλλά απλά χρησιμοποιούν μόνο το «ποντίκι», κάμουν επικονδυλίτιδα ετερόπλευρα. Είναι σαφής η συσχέτιση με την επαγγελματική δραστηριότητα.
Η επικονδυλίτιδα είναι συχνότατη σε πλήθος ανθρώπωνκαι όχι μόνο σε ειδικές επαγγελματικές ομάδες. Συχνότατα την βλέπουμε συνυπάρχουσα με περιαρθρίτιδα ώμου, και αυχεναλγία. Συχνά επίσης συνυπάρχει και με σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα (θα γίνει αναφορά παρακάτω).
Αντίστοιχο σύνδρομο υπερχρήσεως με την επικονδυλίτιδα είναι και η παρατροχιλίτιδα. Είναι η φλεγμονή (άσηπτη φλεγμονή δηλ. χωρίς μικροβιακή λοίμωξη) της έκφυσης των καμπτήρων μυών της άκρας χειρός. Η παρατεταμένη - επαναλαμβανόμενη κάμψη του χεριού κάνει φλεγμονή (ένα είδος εσωτερικού τραυματισμού με ειδικά χαρακτηριστικά ) παρατροχιλίτιδα ενώ η παρατεταμένη - επαναλαμβανόμενη (υπεχρήση) των εκτεινόντων μυών προκαλεί επικονδυλίτιδα. Συχνά συνυπάρχουν αυτά τα δύο.
Μάλιστα η παρατροχιλίτιδα πρωτευόντως αλλά και η επικονδυλίτιδα δευτερευόντως συνυπάρχουν με καρπιαίο σύνδρομο ή σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα (βλ. παρακάτω) Κάποτε έκανα μια πιλοτική έρευνα σε οδοντιάτρους για την διερεύνηση ύπαρξης χρόνιων πόνων. Τους διαίρεσα σε δύο ομάδες ανάλογα αν δούλευαν με ασθενή καθιστό στην οδοντιατρική καρέκλα (όπως συνήθιζαν παλαιότερα) ή με τον ασθενή ξαπλωμένο, όπως συνηθίζουν οι πιο νέοι οδοντίατροι. Αυτός ο διαχωρισμός έγινε γιατί οι στάσεις και οι κινήσεις του σώματος του οδοντιάτρου, του κορμού και των χεριών, είναι διαφορετικός.
Διαπίστώθηκαν σημαντικές ομοιότητες διαφορές. Όλοι , και στις δύο ομάδες είχαν πόνους στους ώμους και στον αγκώνα του δεξιού χεριού (στους δεξιόχειρες) , που δούλευε περισσότερο και σε αφύσικες στάσεις επί πολλές ώρες καθημερινά.
Οσοι όμως δούλευαν όρθιοι σε καθιστούς ασθενείς, παίρνοντας καμπουριαστές στάσειςκαι κάνοντας στροφικές κινήσεις του κορμού ή του κεφαλιού είχαν περισσότερους πόνους στον αυχένα και την μέση!

↑ Επιστροφή στη Λίστα ↑

6. Ο «ΠΑΓΩΜΕΝΟΣ ΩΜΟΣ» (FROUZEN SHOULDER)

Παρατηρείται μετά από παρατεταμένη κινητοποίηση της άρθρωσης του ώμου από διαφορετικά αίτια όπως είναι η περιαρθρίτιδα του ώμου, τραυματισμός, ακόμη και έμφραγμα του μυοκαρδίου. Αμφοτερόπλευρος παγωμένος ώμος παρατηρείται και σαν σπάνια επιπλοκή χρόνιας χρήσης φαινοβαρβιτάλης (βαρβιτουρικό, φάρμακο αντιεπτιληπτικό και ηρεμιστικό).
Το παράξενο με τον παγωμένο ώμο είναι ότι ενώ ο πόνος στην αρχική φάση είναι έντονος και μετά υποχωρεί , συχνά πλήρως, η ελάττωση της κινητικότητας συνεχίζεται και μετά την υποχώρηση του πόνου, αφήνοντας πίσω της μυικές ατροφίες.

↑ Επιστροφή στη Λίστα ↑

7. ΣΥΜΠΛΟΚΟ ΠΕΡΙΟΧΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΝΟΥ (COPLEX REGIONAL PAIN SYNDROME- CPRS)

Παλαιότερα ονόματα του συνδρόμου αυτού ήταν «αντανακλαστική συμπαθητική δυστροφία», «αλγοδυστροφία», "ατροφία του Sudeck".
Είναι ένα περίπλοκο και αρκετά επίμονο και βασανιστικό σύνδρομο (σύνολο κλινικών εκδηλώσεων) που συχνά ακολουθεί μετά από τραυματισμό στο χέρι με ή χωρίς κάταγμα. Κλινικά χαρακτηρίζεται από οίδημα (πρήξιμο) των ιστών, δέρμα ωχρό, κρύο και κυανωπό («κυανωτικό»), ελάττωση της κινητικότητας των δακτύλων, πόνο συχνά καυστικό, και οστεοπόρωση (συχνά). Υπάρχει δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος και θεραπευτικά χορηγείται το φάρμακα γουανεθιδίνη, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, β-αναστολείς κ.ά.

↑ Επιστροφή στη Λίστα ↑

8. ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΚΑΡΠΙΑΙΟΥ ΣΩΛΗΝΑ (ΚΑΡΠΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ, CARPAL TUNNEL SYNDROME)

Οφείλεται σε πίεση ενός από τα τρία σημαντικά νεύρα του χεριού, του μέσου νεύρου. Η πίεση γίνεται στην περιοχή του καρπού, μέσα σε ένα στενό σωλήνα, τον καρπιαίο σωλήνα. Ο καρπιαίος σωλήνα σχηματίζεται από τα μικρά οστάρια (κοκκαλάκια) του καρπού που όλα μαζί φτιάχνουν ένα είδος μισοφέγγαρου. Τα άκρα του μισοφέγγαρου ενώνονται με ένα μεγάλο, πλατύ και ισχυρό σύνδεσμο, σχηματίζοντας έτσι ένα σωλήνα μήκους μερικών εκατοστών στον καρπό, τον καρπιαίο σωλήνα, μέσα από τον οποίο περνάει το μέσο νεύρο αλλά και τένοντες καμπτήρων μυών.
Ο,τιδήποτε προκαλεί ελάττωση του χώρου μέσα στον καρπιαίο σωλήνα, μπορεί να προκαλέσει πίεση του μέσου νεύρου.
Η ελάττωση αυτή του χώρου παρατηρείται όταν δημιουργηθεί τοπικό οίδημα από διάφορες αιτίες, τοπικές ή συστηματικές. Τοπικές αιτίες μπορεί να είναι από παλαιά ή πρόσφατα κατάγματα της περιοχής, κύστεις, τενοντοελυτρίτις των μυών που περνάνε από τον καρπιαίο σωλήνα ενώ γενικά συστηματικά αίτιια είναι ο υποθυρεοειδισμός, η αμυλοείδωση, η υπερουριχαιμία, ο σακχαρώδης διαβήτης, η νεφρική ανεπάρκεια με νεφροδιύλιση και παρουσία φίστουλας αλλά και η εγκυμοσύνη.
Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων πάντως δεν υπάρχει σαφές αίτιο.
Προσωπική μου εντύπωση πάντως , αλλά και άλλων, είναι ότι στην πλειοψηφία των περιπτώσεων που δεν υπάρχει εμφανές αίτιο, οι ασθενείς με καρπιαίο σύνδρομο πάσχουν από μία χρόνια- υποτροπιάζουσα τενοντοελυτρίτιδα των καμπτήρων (πιθανότατα να συνυπάρχει και τενοντοελυτρίτιδα των εκτεινόντων που δεν συμβάλει στο καρπιαίο σύνδρομο) μυών του καρπού η οποία δημιουργεί τοπικό οίδημα και πίεση του νεύρου μεσα στον σωλήνα. Η πίεση αυτή είναι χρόνια, όχι πολύ θορυβώδης και έντονη αρκετά ώστε να θορυβήσει είτε τον ασθενή για να πάει στον γιατρό ή να θορυβήσει τον γιατρό και να την συσχετίσει με το καρπιαίο σύνδρομο. Σε άλλες πάλι περιπτώσεις μια ατελώς θεραπευτείσα οξεία τενοντοελυτρίτιδα μπορεί να μεταπέσει σε χρονιότητα, προκαλώντας επίσης τοπικό οίδημα και πίεση του μέσου νεύρου.
Το Θέμα είναι ότι η όλη διαδικασία πίεσης του μέσου νεύρου είναι μακρά διαρκώντας από μήνες έως χρόνια μέχρις ότου αρχίσει ο ασθενής να έχει σοβαρές ενοχλήσεις. Πιθανόν μάλιστα να φθάσει καθυστερημένα στον γιατρό στο προχωρημένο στάδιο της μυικής αδυναμίας κι μετά της μυικής ατροφίας, όταν θα είναι πλέον αργά και οι δυνατότητες αποτελεσματικής θεραπείας περιορισμένες. Αρα ένα από τα «κλειδιά» της αποτελεσματικής αντιμετώπισης είναι η έγκαιρη διάγνωση και η πρόληψη των παραγόντων επιδείνωσης.

↑ Επιστροφή στη Λίστα ↑

9. Η ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΠΙΑΙΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ

Αρχικά τα συμπτώματα είναι μουδιάσματα και ίσως τσιμπήματα και λίγοι πόνοι στα τρία δάκτυλα του χεριού, αντίχειρα, δείκτη και μέσο. Είναι τα δάκτυλα που νευρώνει αισθητικά το μέσο νεύρο. Μάλιστα τα ενοχλήματα αυτά είναι συχνότερα τη νύχτα, που ο άνθρωπος, οι μύες και οι τένοντες, ξεκουράζονται. Γενικά παρατηρείται μια έξαρση του πόνου στις τενοντοελυτρίτιδες στην διάρκεια της νύκτας. Το διαπιστώνουμε και στον ώμο π.χ στην τενοντοελυτρίτιδα του υπερακανθίου μυός ή της μακρά κεφαλής του δικεφάλου. Το γεγονός της βραδυνής επιδείνωσης του καρπιαίου συνδρόμου συνηγορεί υπέρ της υπόθεσης της συνυπάρχουσας τενοντοελυτρίτιδας των καμπτήρων μυών. Φαίνεται ότι η αύξηση του τοπικού οιδήματος το βράδυ αυξάνει την πίεση στο μέσο νεύρο.
Το μέσο νεύρο, όπως τα περισσότερα νεύρα, είναι ένα «μεικτό» νεύρο. Μπορούμε να το φανταστούμε σαν ένα χοντρό καλώδιο που περιέχει μέσα του πολλά άλλα μικρά καλώδια, τις νευρικές ίνες, που είναι δύο ειδών : αισθητικές και κινητικές.
Οι αισθητικές ίνες έχουν σαν αποστολή τους την αίσθηση, δηλαδή αντιλαμβάνονται τον πόνο και την αφή (με ειδικές απολήξεις και όργανα αίσθησης). Την πληροφορία αυτή, ότι κάτι τσίμπησε, έκαψε ή ακούμπησε το δέρμα, την μεταφέρουν με τις αισθητικές ίνες στον εγκέφαλο. Εκεί , σε ειδικά κέντρα για κάθε περιοχή του σώματος γίνεται αντιληπτή η πληροφορία και καταγράφεται ως αισθητική εμπειρία. Αρα οι αισθητικές ίνες είναι «κεντρομόλες» μεταφέρουν πληροφορίες από την περιφέρεια (π.χ δέρμα) στο κέντρο (εγκέφαλο).
Οι κινητικές ίνες είναι «φυγόκεντρες», κάνουν το αντίθετο. Μεταφέρουν εντολές κίνησης από τον εγκέφαλο στον περιφέρεια, στους μύες. Το μέσο νεύρο είναι «το νεύρο της γροθιάς», νευρώνει τους μύες που σφίγγουν την γροθιά. Ετσι , όταν η πίεση του μέσου νεύρου γίνει εντονώτερη, εκτός από τις αισθητικές ίνες πιέζονται και οι κινητικές, με αποτέλεσμα να αρχίσει ο άνθρωπος να έχει και μυική αδυναμία στο σφίξιμο της γροθιάς. Με τον καιρό , εάν η πίεση παραταθεί αρχίζουν και οι μυικές ατροφίες. Ετσι βλέπουμε την παλάμη του ασθενή, στο θέναρ κυρίως, να υπάρχει ατροφία σε σχέση με την αντίστοιχη περιοχή στο άλλο χέρι.
Η διάγνωση γίνεται κλινικά από το ιστορικό και την κλινική εξέταση και επιβεβαιώνεται με ηλεκτρομυογραφικό έλεγχο.
Στο ηλεκτρομυογράφημα μετράμε την ταχύτητα αγωγής του μέσου νεύρου και στις αισθητικές ίνες και στις κινητικές ίνες, η οποία ελαττώνεται από την πίεση. Ετσι, η ελαττωμένη ταχύτητα, αρχικά στις αισθητικές ίνες και μετά και στις κινητικές, πάντα σε σχέση με τις φυσιολογικές τιμές αλλά και με τις τιμές στο άλλο χέρι, τεκμηριώνει την δυσλειτουργία του μέσου νεύρου. Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, τοποθετούμε μια ειδική βελόνα μέσα σε ένα μυ στην παλάμη (στο θέναρ), και βλέπουμε ευρήματα που συνηγορούν για απονεύρωση (σοβαρή διακοπή της νευρωσης) του μυός και έτσι επιβεβαιώνουμε την σοβαρή πίεση του νεύρου.

↑ Επιστροφή στη Λίστα ↑